RadioPitsiriki.gr

ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ – λογοθεραπεία

ΣΕΒΑΣΤΗ ΕΛΛΗΝΑ

Έλληνα Σεβαστή-Ειρήνη

Msc Ειδική Παιδαγωγός – Φιλόλογος, Υποψήφια διδάκτορας επιστημών αγωγής

 

 

 

 

 

Η ανάγνωση αποτελεί μια διαδικασία, η οποία δυσκολεύει αρκετά παιδιά...

Συνήθως παρουσιάζονται δυσκολίες στη διάκριση των φωνημάτων, στη διάκριση των συλλαβών και εν συνεχεία στην ανάγνωση ολόκληρων προτάσεων. Συνήθως στην ανάγνωση δε δίδεται τις περισσότερες φορές η απαιτούμενη σημασία. Είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό μάθημα, το οποίο όμως θα πρέπει να διδάσκεται μέσα από στοχευμένα προγράμματα παρέμβασης. 
 
 
 
 Παρακάτω θα παρουσιάσουμε κάποιους γενικούς κανόνες ανάγνωσης, τους οποίους είναι χρήσιμο να ακολουθούν εκπαιδευτικοί και  γονείς.
  •  Πριν ξεκινήσει ένα παιδί να αναγιγνώσκει ολόκληρα κείμενα, είναι βασικό να σιγουρευτούμε ότι έχει κατακτήσει κατ’ αρχάς τα γράμματα και μπορεί να τα διακρίνει. Είναι πολλοί μαθητές που ενώ προχωρούν στις τάξεις, συνεχίζουν να μπερδεύουν τα γράμματα, ή να ξεχνούν κάποια από αυτά. Είναι εξαιρετικά σημαντικός ο τρόπος που προφέρουμε τα γραμματάκια. Δε λέμε δλδ που, βητα, αλφα, κου κλπ, αλλά /π/, /β/,/α/,/κ/…
 
  •  Εν συνεχεία, είναι πολύ σημαντικό να κατακτήσουν τα παιδιά ήδη από της μικρότερες τάξεις τη σύνθεση και ανάλυση των συλλαβών, όπως π-α=πα, χωρίς όμως να χρησιμοποιούμε τη λέξη και ανάμεσα στο π-α. Δε λέμε δλδ π και α μας κάνει πα, διότι με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά μπερδεύονται.
 
  •  Εφόσον έχει κατακτηθεί και το δεύτερο στάδιο προχωράμε στην ανάλυση και σύνθεση δυο συμφώνων μεταξύ τους και αργότερα και τριών, όπως σπ, τσ, κρ κλπ… Αφού το παιδί τα κατανοήσει προχωράμε και στη σύνθεση αυτών των συμφώνων σε συλλαβές. 
 
  

Με ποιους τρόπους όμως μπορούμε να καταφέρουμε τα παραπάνω;

 

  •  Οι κλασικές καρτέλες με τα γράμματα κεφαλαίο και μικρό είναι μια μέθοδος πολύ γνωστή σε όλους. Εκτός όμως από αυτήν θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε χαρτιά Α4 πάνω στα οποία να ζωγραφίσουμε τα κεφαλαία γράμματα και να τα τοποθετήσουμε στο πάτωμα σε διάφορα χρώματα, ή μη. Στη συνέχεια μπορούμε να παίξουμε ένα παιχνίδι που παραπέμπει πολύ στο παιχνίδι με τις μουσικές καρέκλες, μόνο που σε αυτό θα καλούνται τα παιδιά να πατήσουν στα χαρτιά με το γράμμα που θα αναφέρουμε. Όποιος καταφέρει και πατήσει πρώτος μένει στο παιχνίδι και αφαιρείται το γράμμα που πάτησε.
 
 
 
  •  Όσον αφορά τη σύνθεση των συλλαβών μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το ίδιο παιχνίδι με το προηγούμενο, αλλά με δυο παιδιά. Καλούμε τα παιδιά να πατήσουν τα ανάλογα γραμματάκια, προκειμένου να φτιάξουν πχ τη συλλαβή –τα.
  •  Για την ανάλυση των συλλαβών, θα χρειαστούμε ταινίες Velcro και γράμματα. Τοποθετούμε αρχικά συλλαβές εμείς με τα γράμματα που φτιάξαμε πάνω σε πλαστικοποιημένο χαρτί και καλούμε τα παιδάκια να αναγνωρίσουν τις συλλαβές. Εν συνεχεία και αφού βεβαιωθούμε ότι κατέκτησαν τη διαδικασία τα προτρέπουμε να αναλύσουν από ποια γράμματα αποτελείται η κάθε συλλαβή και να τα τοποθετήσουν στην πλαστικοποιημένη καρτέλα.
  •  Βεβαίως η τεχνική με τα παλαμάκια είναι επίσης πολύ γνωστή. Μπορούμε δλδ σε κάθε συλλαβή να χτυπάμε παλαμάκια. Κυρίως αυτήν την τεχνική τη χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε τα παιδιά να κατανοήσουν από ποιες συλλαβές αποτελείται μια λέξη.
  •  Επιπλέον, στα πιο μεγάλα παιδιά τα οποία δυσκολεύονται στην ανάγνωση λέξεων, γράφουμε λέξεις με διαφορετικό χρώμα συλλαβές. Η τεχνική αυτή βοηθάει τα παιδιά στην ευκολότερη διάκριση των συλλαβών.
  •  Συνήθως ξεκινάμε την ανάγνωση μονοσύλλαβων λέξεων, μετά δισύλλαβων και μετά πολυσύλλαβων. Ο μαθητής καλείται να αναγνώσει τις λέξεις κατ’ αρχάς από πάνω προς τα κάτω και στη συνέχεια από κάτω προς τα πάνω, βάζοντας χρόνο ως κίνητρο, ώστε να διαβάζουν κάθε φορά πιο γρήγορα τις λέξεις και να καταφέρνουν να συγκεντρώνονται σε αυτό το οποίο διαβάζουν.
 
 
                 
Η ανάγνωση αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι της μαθησιακής διαδικασίας και αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους μας. Η ογκώδης ύλη για ανάγνωση τόσο σε παιδιά τυπικής ανάγνωσης, όσο και σε παιδιά με δυσκολίες δε βοηθάει τους μαθητές. Είναι προτιμότερο να δίνουμε μικρότερα κείμενα προς ανάγνωση, γιατί το βασικό μας μέλημα είναι η εξάσκηση των μαθητών σε αυτήν. Πολύ σημαντικό είναι επιπλέον οι μαθητές να κατανοούν όσα διαβάζουν, κάτι το οποίο ενδεχομένως δε συμβεί από την αρχή, αλλά στην πορεία και μετά από εξάσκηση στη διαδικασία της ανάγνωσης.
Όλα τα παραπάνω αποτελούν κάποιες από τις ιδέες που μπορούν οι εκπαιδευτικοί, αλλά και οι γονείς να ακολουθήσουν. Η ανάγνωση διδάσκεται και εάν υπάρχει το σωστό υπόβαθρο από την αρχή οι μαθητές δυσκολεύονται λιγότερο, διότι κατανοούν τις στρατηγικές που θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν για να ανταπεξέλθουν σε αυτή.
 

Έλληνα Σεβαστή-Ειρήνη

Msc Ειδική Παιδαγωγός – Φιλόλογος

Υποψήφια διδάκτορας επιστημών αγωγής